Geçmişi milattan evvel 5 bin 500’lere dayanan antik kentte 22 yıldır sürdürülen hafriyat ve onarım çalışmalarıyla, freskli traverten bloklar, Roma İmparatoru Marcus Ulpius Nerva Traianus’un 3 metre uzunluğundaki heykeli, Traian çeşmesi, rahip başı heykeli ve Skylla kümesi heykelleri bulundu.
Kentteki hafriyatlar bu yıl, meclis binası üzerinde ağırlaştı.
Çalışmalarla, kentin “yönetim kalbi” olarak bedellendirilen bina ortaya çıkarıldı.
İLK KERE GÖRÜLDÜ
Kazı Heyeti Lideri Prof. Dr. Celal Şimşek, Laodikya’nın, Anadolu’nun en büyük metropollerinden biri olduğunu söyledi.
Antik kaynakların, kentin yargı işlerinde merkez niteliği taşıdığını gösterdiğini anlatan Şimşek, “Yani 7-10 kente bakan bir idari merkez olduğunu biliyoruz aslında. Meclis binasında hafriyata başladığımızda etraf duvarlarının beş köşeli, önle birlikte de altıgen bir yapıya sahip olduğunu gördük. Bu türlü bir mimari usulle birinci sefer karşılaşıyoruz.” dedi.
Üst ve alt oturma basamaklarının ortaya çıkarıldığını, alt oturma kısmının tamamının sağlam olduğunu söz eden Şimşek, bu oturma basamaklarının üzerinde meclis başkanı ve meclis üyelerinin isimlerinin yer aldığını, o devirde vazife yapmış meclis üyelerini tanıyabildiklerini belirtti.
YARGILAMA MERKEZİ
Şimşek, meclis üyelerinin yaşlılar, gençler ve halktan oluştuğunu belirlediklerini, binada alt kısımda 8, üst kısımda 9 olmak üzere 17 oturma sırası bulunduğunu aktararak, şunları kaydetti:
“İmparator Agustus devrinde yani yaklaşık olarak milattan evvel 1. yüzyılın ortalarından sonra yapıldığını biliyoruz. Milattan sonra 7. yüzyılda kent taşınana kadar meclis binası kullanılmış. Oturma basamaklarının ebatlarını göz önüne aldığımızda yaklaşık olarak 600-800 civarında üyenin olduğunu düşünüyoruz. Fakat Laodikya’nın Frigya bölgesinin başşehri olmasından sonra burası tıpkı vakitte yargılama merkezi oluyor.”
OTURAN HEYKEL
Meclis binası hafriyatları sırasında oturur konumda buldukları heykelin o periyotta yönetimci, baş yargıç ve yönetici olduğunu varsayım ettiklerini anlatan Şimşek, “Milattan sonra 2. yüzyıla ilişkin bu heykel. Fakat bulduğumuz üzerine yerleştirilen başı ise 400’lü yıllara tarihlendiriyoruz. Demek ki yargılama sistemi devam ettiği süreçte buradaki kişi baş yargıç olarak oturuyor, vakit içinde değişen liderler, yargıçların portreleri tekrar yapılıyor ve buraya yerleştiriliyordu. Bu tarafıyla de birinci ve tek burası. Agustus devrinden itibaren 7. yüzyıla kadar kullanım var. Milattan sonra 129 yılında İmparator Hadrian buraya geliyor. Onun gerisinden burada geniş çaplı bir revizyon yapılıyor. Zira mimari bloklar bize onları gösteriyor.” diye konuştu.
LAODİKYA’NIN ÖNEMİ
Şimşek, meclis binasında hafriyat çalışmalarının tamamlanmak üzere olduğunu lisana getirerek, kelamlarını şöyle tamamladı:
“2050 yıllık bir yapıdan kelam ediyoruz. Bu yapının milattan sonra 7. yüzyıla kadar kullanıldığını düşünürseniz, yaklaşık 750 yıl kesintisiz olarak Laodikya’da hem idari hem idare hem de yargılamaya hizmet etmiş çok değerli bir yapı. Çabucak önünde siyasi bir agora olduğunu düşünüyoruz. Meclis binasının iki yanında arşiv salonları kelam konusu. Agoranın güneyinde de Anadolu’nun en büyük hamam komplekslerinden Güney Hamam Kompleksi ve yanında da Anadolu’nun en büyük stadyumu var. Yani burası bilhassa de imparatorluk devrinde Laodikya’nın çok değerli, ‘yönetim kalbi’ diyebileceğimiz bir alan olması bakımından kıymetli.”