Barış Manço’nun vefatının üzerinden 27 yıl geçti

Şarkıcı, bestekar, kelam muharriri ve TV programcısı Barış Manço, 2 Ocak 1943’te İsmail Hakkı Manço ile Türk müziği sanatkarı Rikkat Uyanık çiftinin çocuğu olarak Üsküdar’da dünyaya geldi.

İlk çocuklarına “Savaş” ismini veren Manço ailesi, İkinci Dünya Savaşı’nın son günlerinde doğan ikinci çocuklarına ise “Mehmet Barış” ismini verdi.

Sanatçının Oktay ve İnci ismini taşıyan iki kardeşi daha oldu.

Anne ve babası 3 yaşındayken ayrılan Barış Manço, çocukluğunu babasının yanında geçirdi.

İLK KÜMESİNİ KURDU

Manço, birinci kümesini 1958’de Galatasaray Lisesinde okurken “Barış Manço ve Kafadarlar” ismiyle kurdu ve “Dream Girl” isimli birinci bestesine imza attı.

Ünlü sanatçı, müzik hayatındaki birinci konserini de Galatasaray Lisesinin konferans salonunda verdi.

“Harmoniler” kümesiyle 1962’de birinci 45’lik plağını çıkaran sanatçı, 19 yaşındayken yayımladığı albümde, İngilizce kelamlı “Twist in USA” ve “The Jet” isimli iki kesime imza attı.

Usta sanatçı, bu albümden bir yıl sonra Belçika’daki ağabeyi Savaş Manço’nun yanına giderek, Belçika Hoş Sanatlar Akademisine kaydoldu.

YURT DIŞINDA HAYALLERİNİN PEŞİNDEN GİTMEYE DEVAM ETTİ

Okulda fotoğraf, grafik, desen ve iç mimari okuyan Manço, bir taraftan da gece bekçiliği ve garsonluk üzere işlerde çalıştı.

Yabancı müzisyenlerden oluşan “Vahşi Kediler” kümesiyle da bir müddet çalışan Manço, 1964’te doldurduğu biri İngilizce, ikisi Fransızca üç şarkılık 45’liği Fransa’da çıktı.

12 Ocak 1965’te Paris Olympia Konseri’ni veren sanatçı, Mazhar Alanson ve Fuat Güner’in öncülüğündeki “Kaygısızlar” kümesiyle 1967’de “Kol Düğmeleri”ni çıkardı.

PLATİN PLAK MÜKAFATINI KAZANDI

Dönemin aranjman modasına reaksiyon gösteren Barış Manço, “Kızılcıklar Oldu mu?”, “Derule”, “Kirpiklerin Ok Ok Eyle” isimli türküleri rock’n roll ve twist biçimlerinde seslendirdi. “Sychedelic” müzik akımından da etkilenen küme, “Ağlama Değmez Hayat” müziğiyle muvaffakiyetini sürdürdü.

“Altın Plak” mükafatı kazanan albümün akabinde Fransa’ya giderek plak çalışması yapan Manço ve Kaygısızlar kümesinin albümü uzun mühlet piyasaya sürülmedi. Kaygısızlar ile yollarını ayıran sanatçı, 1970’te yurda döndü.

Barış Manço’nun 1970’de bestelediği “Dağlar Dağlar” plağı mesleğinde adeta dönüm noktası oldu ve sanatkara Platin Plak Ödülü’nü kazandırdı.

OTOBÜSÜ HÜCUMA UĞRADI

Dönemin ünlü müzisyenlerinden Cüneyd Orhon’un da eşlik ettiği plak, kısa müddette 700 bin sattı.

Dönemin ünlü müzik kümelerinden “Moğollar” ile de bir mühlet çalışan sanatkarın, Anadolu turnesi sırasında otobüsü dinamitli hücuma uğradı.

Manço’nun saçlarının uzun olması münasebetiyle gerçekleştirildiği öne sürülen atakta sanatkarlar yara almadı.

Antalya’da ise müzisyenlerden birinin yabancı asıllı olması nedeniyle gözaltına alınan Barış Manço, birinci duruşmada özgür kaldı.

KURTALAN EKSPRES’İ KURDU

Barış Manço daha sonra Moğollar’la yolları ayırıp “Kurtalan Ekspres”i kurdu.

İsmini İstanbul’dan Güneydoğu’ya giden trenden alan Kurtalan Ekspres’in o yıllardaki takımında Murat Ses, Işık Moray, Celal İtimat, Özkan Uğur ve Engin Yörükoğlu yer aldı.

Ayrılıkların yaşandığı kümeye, Manço’nun uzun yıllar birlikte çalışacağı Ahmet Güvenç ve Bahadır Akkuzu dahil oldu.

Askerliğini yedek subay olarak Polatlı ve Amasya’da yapan Barış Manço, daha sonra Kurtalan Ekspres ile Anadolu turnelerine çıktı.

SÖZÜM MECLİSTEN DIŞARI ALBÜMÜ

Belçika konserinden dönerken 24 Ağustos 1979’da Edirne’de bir trafik kazası geçiren Manço, bir mühlet sahnelerden uzak kaldı.

Sanatçı, 1981’in sonlarına hakikat “Sözüm Meclisten Dışarı” albümüyle büyük beğeni topladı.

“Gül Pembe”, “Ali Müellif Veli Bozar”, “Alla Beni Pulla Beni” üzere hit müziklerin yanı sıra en yeterli Türkçe kelamlı rock müziklerinden “Dönence”yi de barındıran albümün pek çok müziği, bir müddet TRT’nin denetleme konseyine takılarak, televizyon ve radyoda çalınamadı.

Halkla kurduğu bağı 1983’te “Estağfurullah Ne Haddimize”, 1985’te “24 ayar”, 1986’da “Sahibinden İhtiyaçtan” albümleriyle güçlendiren Manço, 1989’da “Darısı Başınıza”, 1992’de “Mega Manço”, 1995’te “Müsaadenizle Çocuklar”, 1996’da “Live in Japan” albümlerini sevenleriyle buluşturdu.

TOPLUMSAL HUSUSLARA DİKKAT ÇEKTİ

Manço, müzikte açtığı yolun yanı sıra müzik kelamlarıyla de kültür hayatına değerli katkılarda bulundu.

Birçok müziğinin son kıtasında, tıpkı halk şiiri geleneğinde olduğu üzere kendi ismine yer veren sanatçı “Modern Çağ Ozanı” olarak isimlendirildi.

Eserlerinde unutulan bedelleri hatırlatan Manço, müziklerinde toplumsal mevzulara ve ailenin değerine dikkati çekti.

Daha evvel kısa bir evlilik yapan Barış Manço, 1979’da Lale Çağlar’la dünya konutuna girdi ve çiftin “Doğukan Hazar” ve “Batıkan Zorbey” ismini verdiği iki oğlu oldu.

27 YIL EVVEL BUGÜN HAYATINI KAYBETTİ

İlk albümüne Cumhuriyet’in 100. yılının kutlanacağı “2023” ismini veren Barış Manço, bir röportajında, “Benim birkaç hayalim var, 80 yaşındayken elimde bastonum, tahminen kolumda Doğukan, onun yardımıyla çıkarım sahneye ve senfoni orkestrasına 2023’ü çaldırmak en büyük ideallerimden birisi.” demişti.

Müzik hayatını anlattığı “40. Yıl” müziğini besteleyen Barış Manço, bir periyoda damgasını vuran müziklerini yine düzenleyerek seslendirdi.

Daha evvel de tansiyon dertleri yaşayan sanatçı, 31 Ocak’ı 1 Şubat 1999’a bağlayan gece, saat 23.30 sıralarında ani tansiyon düşmesi sonucu kötüleşti.

Sanatçı yapılan müdahaleye karşın kurtarılamadı.

Manço’nun cenazesi, Atatürk Kültür Merkezi’ndeki merasimin akabinde Kanlıca Mezarlığı’na defnedildi.

ÖDÜLLERİ

Yaklaşık 40 yıllık sanat hayatında 200 besteye imza atan, ulusal ve memleketler arası alanda pek çok mükafata layık görülen sanatkarın ödüllerinin tamamı ise şöyle:

Barış Manço, 1980’de “Altın Orfe” Mükafatı, 1987’de “Belçika Kültür Elçisi”, 1991’de “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı”, “Hacettepe Üniversitesi Onursal Doktora” ve “Japonya Soka Üniversitesi Kültür ve Barış Ödülü”, 1992’de “Belçika Krallığı Leopold II Şövalyesi Nişanı” ve “Fransız Kültür Bakanlığı Edebiyat ve Sanat Şövalyesi Nişanı”, 1994’te Kocaeli Üniversitesi Barış Diploması, 1995’te Türkmenistan Cumhurbaşkanlığı Türkmen vatandaşlığı, 1995’te Pamukkale Üniversitesinden onursal doktora, 1995’te “Japonya Min-On Vakfı Yüksek Gurur Madalyası”, 1997’de “Belçika Liege Prensliği Onursal Hemşerilik Beratı” aldı.