Borç uyuşmazlıklarına yerli ve adil çözüm: Helalleşme Endeksi

İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, İktisat ve Finans Anabilim Dalı’nda yürütülen doktora çalışması kapsamında geliştirilen modelin, Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından hazırlandığını belirtti. Duruel, endeksin bilhassa finansal uyuşmazlıklarda kamu kaynaklarının daha faal ve verimli kullanılmasına katkı sunacağını söz etti.

TEK KRİTERLE DEĞİL, ÇOK BOYUTLU HESAPLAMA

Helalleşme Endeksi’nin sırf enflasyon datalarına dayalı olmadığını vurgulayan yetkililer, sistemin; TÜFE, deflatör, taban fiyat artışı, konut fiyat endeksi üzere göstergelerin yanı sıra gram altın, gerçek efektif döviz kuru ve petrol fiyatlarını da içeren çok boyutlu bir hesaplama yapısına sahip olduğunu aktardı.

GECİKME BEDELİNE HAKKANİYETLİ ALTERNATİF

Çalışmanın, klasik gecikme bedellerinin yetersiz kaldığı durumlarda daha adil bir kıymetlendirme sunduğu belirtilirken; şeffaf yapısıyla adalet algısını güçlendirdiği, toplumsal tansiyon ve itimat kaybı risklerini azaltabileceği kaydedildi. Model, borçlu ve alacaklı ortasındaki uyuşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözümlenmesini hedefliyor.

AYM KARARIYLA UYUMLU

Öte yandan, Anayasa Mahkemesi’nin 8 Temmuz 2025 tarihli kararında, yüksek enflasyonun alacakların gerçek kıymetini aşındırdığına dikkat çekilerek TBMM’ye yasal düzenleme daveti yapıldığı hatırlatıldı. İSTE tarafından geliştirilen Helalleşme Endeksi’nin, kelam konusu kararın ruhuyla uyumlu olduğu vurgulandı.

KADİM ANLAYIŞ, ÇAĞDAŞ YÖNTEM

Kadim helalleşme kültürünü çağdaş uzlaştırma ve finansal kıymetlendirme prosedürleriyle bir ortaya getiren modelin uygulamasına www.helallesmeendeksi.com adresinden, akademik çalışmasına ise bmij.org üzerinden erişilebildiği bildirildi.