Gebelik, cilt bakım alışkanlıklarının en çok sorgulandığı periyotlardan biri. Hormonal değişimlerle birlikte akne, lekelenme ya da ani hassasiyet artışı yaşayan pek çok bayan, daha evvel rutininde yer alan eserleri kullanmaya devam edip edemeyeceğini merak ediyor. Bu soruların başında ise retinol geliyor.
Cilt üzerinde yenileyici ve düzenleyici tesirleriyle bilinen retinol, gebelikte sadece kozmetik bir içerik olarak ele alınmıyor. Zira bu husus, fetüsün gelişimini etkileyebilecek biyolojik süreçlerle direkt bağlı A vitamini türevleri kümesinde yer alıyor. Bu nedenle gebelikte retinol kullanımı, şahsî bakım tercihlerinden çok, tıbbi güvenlik çerçevesinde bedellendiriliyor.
RETİNOL VE GİBİSİ İÇERİKLER NE MANAYA GELİYOR
Retinol, A vitamininden türetilmiş bir husustur ve “retinoid” ismi verilen bir içerik kümesinin kesimidir. Bu küme, cilt bakım eserlerinde yer alan daha hafif içeriklerden, dermatologların tedavi hedefli kullandığı güçlü ilaçlara kadar uzanır.
Bazı retinoidler ciltte yavaş yavaş etkin hale gelirken, kimileri direkt güçlü tesir gösterir. Tesir güçleri farklı olsa da bu hususların tamamı emsal bir sistem üzerinden çalışır. Gebelikte temkinli davranılmasının nedeni de, bu ortak tesirin bebeğin gelişimiyle bağlantılı olabilecek süreçleri etkileyebilme ihtimalidir.
AĞIZDAN KULLANILAN RETİNOİDLER İÇİN SINIR
Gebelikte en açık risk kümesi, ağızdan kullanılan retinoidlerdir. Bilhassa akne tedavisinde kullanılan isotretinoin üzere ilaçların, doğumsal anomalilerle güçlü biçimde bağlantılı olduğu uzun müddettir bilinmektedir.
Bu nedenle oral retinoidler gebelikte kesin olarak kullanılmaz. Pek çok ülkede bu ilaçlar, gebelik tedbire programları ve sıkı takip protokolleri olmadan reçete edilmez; düşük doz ya da kısa mühlet üzere esneklikler kelam konusu değildir.
CİLDE SÜRÜLEN RETİNOL ESERLERİNDE TEMKİNLİ YAKLAŞIM
Retinolün cilde sürülen formları, ağızdan alınan ilaçlara nazaran bedene çok daha az karışır. Bu nedenle tek başına her kullanımın kesinlikle ziyan vereceği söylenemez. Lakin gebelikte temel olan, kesin bir gereklilik yoksa riski en baştan ortadan kaldırmaktır.
Bu yüzden sıhhat otoriteleri, cilde sürülen retinol eserlerinin de gebelikte tercih edilmemesini ve cilt bakımının daha inançlı içeriklerle sürdürülmesini önerir. Buradaki yaklaşım, kanıtlanmış bir tehlikeden çok, anne ve bebeği müdafaayı merkeze alan temkinli bir duruştur.
RETİNOL KULLANIMININ SONRADAN FARK EDİLMESİ
Hamile olduğunu öğrendikten sonra daha evvel retinol içeren bir eser kullandığını hatırlamak birçok şahısta telaş yaratır. Bu durum tek başına olumsuz bir sonuca işaret etmez.
Değerlendirme yapılırken birkaç temel noktaya bakılır: Eserin ağızdan alınan bir ilaç mı yoksa cilde sürülen bir eser mü olduğu, ne kadar müddetle kullanıldığı ve gebeliğin hangi devrinde maruziyet yaşandığı.
Yalnızca cilde sürülen eserlerle sonlu ve kısa müddetli kullanım, ağızdan kullanılan retinoidlerle tıpkı biçimde ele alınmaz. Bu durumda yapılması gereken, eseri bırakmak ve kullanılan eserle ilgili bilgileri doktora açıkça paylaşmaktır. Takip süreci, şahsî duruma nazaran planlanır.
GEBELİKTE CİLT BAKIMINDA TEMEL NOKTALAR
Gebelikte retinoid içeren bir eseri fark etmeden kullanmak mümkündür. Bu nedenle eser etiketlerini denetim etmek kıymetlidir. İçerik listelerinde aşağıdaki tabirler yer alıyorsa temkinli olunmalıdır:
Retinol, retinal yahut retinaldehyde; tretinoin ya da retinoic acid; adapalene ve tazarotene; retinyl palmitate ve retinyl acetate üzere A vitamini türevleri. Bu içerikler çoğunlukla akne aksisi, leke açıcı ya da yenileyici eserlerde bulunur.
Öte yandan retinolün bırakılması, cilt bakımının büsbütün kesilmesi manasına gelmez. Gebelikte dermatologların daha inançlı kabul ettiği kimi içerikler, cilt istikrarını müdafaaya yardımcı olabilir. Azelaik asit, niacinamide, hyaluronik asit, seramid ve panthenol içeren bariyer takviyeleri ile mineral filtreli güneş koruyucular bu kümede yer alır.
Gebelikte cilt bakımında asıl sıkıntı, en tesirli eseri aramak değil; hem anne hem bebek için gereksiz risk almadan dengeyi koruyabilmektir.