Güneş’teki patlama ilk olarak Avustralya’dan görüntülendi
Güneş, 2026 yılına epeyce hareketli bir başlangıç yaptı.
Rusya Bilimler Akademisi Güneş Astronomi Laboratuvarı, saat 14.19’da M1.20 düzeyinde güçlü bir güneş patlaması meydana geldiğini duyurdu.
PATLAMANIN BİRİNCİ TESİRLERİ
Patlamanın birinci tesirleri Avustralya’da görülmeye başlandı. Jeomanyetik fırtına nedeniyle ortaya çıkan Aurora ışıklarıyla görsel şölen oluştu.
Asıl kaygı ise dün kaydedilen ve yılın rekoru olarak kayıtlara geçen X1.95 düzeyindeki dev patlamadan kaynaklanıyor. Bilim insanları, patlama sonrası uzaya saçılan ağır plazma bulutunun Dünya’ya gerçek ilerlediğini ve 20 Ocak’ta gezegende manyetik fırtınalara yol açabileceğini açıkladı.
Güneş patlamaları ortasında en tehlikeli sınıf olarak bilinen X sınıfı patlamalar, yüksek güç düzeyleriyle Dünya’nın manyetik alanını direkt etkileyebiliyor. 19 Ocak prestijiyle arka arda yaşanan bu patlamalar, Güneş’in son yılların en faal devirlerinden birinden geçtiğini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, fırlatılan koronal kütle atımının (CME) Dünya’nın manyetosferiyle etkileşime girmesinin an sorunu olduğunu belirtiyor.
ELEKTRONİK SİSTEMLER RİSK ALTINDA
Manyetik fırtınalar sadece gökyüzünde görsel bir şölen sunan kutup ışıklarını (aurora) tetiklemekle kalmıyor; uydu sistemleri, haberleşme ağları, GPS sinyalleri ve elektrik şebekeleri üzerinde de önemli riskler oluşturabiliyor. Yetkililer, bilhassa yüksek enlemlerde bulunan bölgelerde teknik aksaklıkların yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
“DAHA GÜÇLÜSÜ YOLDA” UYARISI
Bilim insanları, Güneş yüzeyindeki leke kümelerinin hala hayli etkin olduğunu ve önümüzdeki günlerde daha güçlü patlamaların yaşanabileceğini vurguluyor. Beklenen manyetik fırtına nedeniyle birtakım havayolu şirketlerinin kutup rotalarındaki uçuşlarını tekrar planlayabileceği, uzay misyonlarında vazife alan astronotların ise radyasyona karşı uyarıldığı bildirildi.
Öte yandan, Güneş’teki bu harikulâde hareketliliğin tesiriyle Güney Yarımküre’de gökyüzü adeta renklere büründü. Türk fotoğraf sanatkarı Asım Buday, Avustralya’nın Victoria eyaletinde bulunan St Andrews Beach – Melbourne bölgesinde, manyetik fırtınanın tesiriyle oluşan etkileyici aurora (kutup ışıkları) görüntüsünü görüntüledi. Mor ve yeşil tonların gökyüzünde dans ettiği anlar, yaşanabilecek manyetik fırtınanın görsel yansımalarını gözler önüne serdi.
Uzmanlar, önümüzdeki 48 saatlik sürecin kritik olduğuna dikkat çekerek, uzay hava durumu ile ilgili yapılacak resmi ihtarların yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti.
