İsrailli analistlere göre Gazze Savaşı fiilen sona erdi
Gazze Şeridi’ndeki son İsrailli esir Ran Gvili’nin cesedi dün bulunarak İsrail’e getirildi. Bu gelişmenin akabinde gözler, Gazze Şeridi ile Mısır ortasındaki Refah Hudut Kapısı’na çevrildi. İsrail Başbakanlık Ofisi, son esirin cesedinin arama faaliyetlerinin sona ermesinin akabinde Refah’ın “sadece insan geçişine” açılacağını açıklamıştı.
Refah’ın açılmasının akabinde Trump’ın 20 unsurluk planı kapsamında oluşturulan Gazze İdaresi Ulusal Komitesi üyelerinin bölgeye girerek idaresi devralması bekleniyor.
ABD’NİN İSRAİL’E BASKISI
Haaretz gazetesinin askeri analisti Amos Harel, Gvili’nin cesedinin bulunmasının Gazze savaşının fiilen sona erdiğini belirterek İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun “mutlak zafer” vaadine karşın “Gazze’de savaş, şimdilik, ABD’nin İsrail’e dayattığı ve hükümetin vaatlerinden çok uzak bir mutabakat ile sona erdi.” tabirlerini kullandı.
Harel, “Gazze muahedesinin ikinci kademesinin uygulanması, Netanyahu’nun destekçilerine anlattığı savaş sonrası gerçeklerle uyumlu değil.” diye ekledi.
Hamas’ın, esirlerin birçoklarının yerini tespit etmedeki muvaffakiyetinin, İsrail istihbaratının varsayımlarının tersine, Gazze Şeridi’nin yarısındaki hakimiyetini gösterdiğini belirten Harel, Hamas’ın iktidardan uzaklaştırılmayacağından emin olduğu için ikinci evreye geçmek istediğini ileri sürdü.
“TÜRKİYE’NİN AÇIK MÜDAHALESİ”
Harel, İsrail’in çok sağcı bakanları Bezalel Smotrich ve Itamar Ben-Gvir’in ateşkes ve esir takası mutabakatlarına karşı olmalarına karşın hükümette kalmayı sürdürdüklerini ve ortak sorumluluk duygusu taşımadan hareket edip Netanyahu’yu teslim olmakla suçladıklarını belirtti.
Son İsrailli esir cesedinin teslim edilmesinin mutabakatın ikinci etabının uygulanmasını hızlandıracağını belirten Harel, “Netanyahu ve hükümeti, Hamas’ın (en azından süreksiz olarak) hayatta kalmasıyla başlayan, Katar ve Türkiye’nin Gazze’ye açık müdahalesiyle biten gerçeklerle yüzleşmek zorunda kalacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Harel, Refah Hudut Kapısı’nın açılmasının Netanyahu ve hükümeti için sıkıntıların da başlangıcı olacağı yorumunu yaptı.
HAMAS’IN SİLAHSIZLANDIRILMASI
Haber platformu Walla’nın analistlerinden Amir Bohbot, ABD’nin Refah Hudut Kapısı’nın açılması konusunda İsrail’e baskı yaptığını belirterek hudut geçişlerinin 28 Ocak Çarşamba yahut 29 Ocak Perşembe açılmasının beklendiğini kaydetti.
Bohbot, İsrail’in Refah’tan Gazze’ye insani yardım yahut rastgele bir materyalin girişine müsaade vermeyeceğini, insani yardım girişinin Gazze ile İsrail ortasındaki Kerem Ebu Salim Hudut Kapısı’ndan denetimli olarak süreceğini ve Refah’tan girişine lakin Hamas’ın silahsızlandırılmasından sonra müsaade vereceğini ileri sürdü.
İsrail’in Hamas silahsızlandırılmadan Gazze’nin tekrar inşasında ilerleme sağlanmasına müsaade vermeyeceğini sav eden Bohbot, Tel Aviv’in, küçük çaplı ateşli silahlar ve askeri teçhizat da dahil tüm silahların teslim edilmesini, üretim tesisleri ile tüm tünellerin imha edilmesini talep ettiğini aktardı.
Bohbot, buna rağmen Filistinli kümelerin, tabanca ve tüfek üzere küçük çaplı silahlara sahip olmaya devam edeceğini, öbür silahları ise arabulucuların kontrolüne teslim etmeyi kabul ettiğini söz etti.
“EN KARMAŞIK AŞAMA”
Hükümete yakın Israel Hayom gazetesi analisti Danny Zaken, son İsrailli esirin dönüşüyle ikinci etabın başladığını belirterek “Ancak bu (ikinci aşama), en karmaşık ve en çok pürüzün olduğu etap.” değerlendirmesinde bulundu.
Zaken, Hamas’ın silahsızlandırılmayı ve Gazze’nin askerden arındırılmasını reddettiğini öne sürerek İsrail’in bakış açısıyla bunun ikinci evre ile ilgili öteki tüm adımları imkansız kıldığına işaret etti.
Netanyahu’nun dün ikinci basamağın Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze’nin askerden arındırılmasını içerdiği, Gazze’nin yine inşasının kapsam dışı olduğu tarafındaki argümanını hatırlatan Zaken, ABD’nin tekrar inşa ve yeni bir sivil yönetimin kurulması konusunda İsrail’e baskı yapacağını belirterek bu hususun Tel Aviv idaresi ile haftasonu İsrail’i ziyaret eden ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ortasında uyuşmazlıklara neden olduğunu aktardı.
Zakin, arabulucu ülkeler Türkiye, Mısır ve Katar ile temaslarını sürdüren Hamas’ın Witkoff takımı ile de ortasında direkt irtibat olduğuna dikkati çekti.
