Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, “Para Siyaseti ve Makroekonomik Görünüm” toplantıları kapsamında Gaziantep’te iş dünyası ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir ortaya geldi.
Burada sunum yapan Karahan, enflasyon ve hayat pahalılığı ile uğraşa ait açıklamalarda bulundu.
Karahan, TCMB rezervlerinde 145 milyar dolarlık artış sağlandığını ve 143 milyar dolara ulaşmış olan Kur Muhafazalı Türk lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) bakiyesinin sıfıra yaklaştığını kaydetti.
Fiyat istikrarının sağlanması maksadı doğrultusunda aldıkları arayı önemsediklerinin altını çizen Karahan, “Hem kısa devir göstergeler hem orta vadeli görünüm, dezenflasyonun sürdüğünü ve süreceğini gösteriyor. Beklentileri kalıcı olarak çıpalamak için sıkı para siyaseti duruşunu sürdüreceğiz. İktisattaki büyüme, beklentiler ve risk primindeki düzgünleşme eşliğinde sürerken, sektörel dönüşüm belirginleşiyor. Fiyat istikrarı, kalıcı ve genele yayılan refah artışı sağlayacak.” değerlendirmesinde bulundu.
“ENFLASYON 63 AY SONRA İKİ AY ÜST ÜSTE YÜZDE 1 DÜZEYİNİN ALTINDA”
Karahan, sunumunda enflasyonda değerli bir düşüş kaydedildiğini belirterek, enflasyonun 63 ay sonra iki ay üst üste yüzde 1 düzeyinin altında gerçekleştiğini vurguladı.
GERİLEMEYE DİKKAT ÇEKTİ
Enflasyonda Mayıs 2024’ten bu yana genele yayılan bir gerileme görüldüğüne dikkati çeken Karahan, şu değerlendirmelerde bulundu:
Kira ve eğitim kalemleri hizmet enflasyonunu üst çekmektedir. Hizmetlerde daha düşük katılık 2026’da dezenflasyonu destekleyecektir. İş yeri kira enflasyonundaki gerileme maliyet taraflı baskıları hafifletmektedir.
Maliyet taraflı baskılar zayıflamaktadır. Tüketici ve firmaların enflasyon beklentileri de gerileme eğilimine girmiştir.
“REEL KUR YÜZDE 1 DÜŞERSE İHRACATIMIZ YÜZDE 0,2 ARTIYOR”
Fatih Karahan, kredi faizlerinin, enflasyon ve enflasyon beklentilerinden etkilendiğini söyledi.
Faiz indirimlerinin fakat enflasyon denetim altındayken tesirli olabileceğine vurgu yapan Karahan, enflasyon beklentileri güzelleştikçe kredi ve tahvil faizlerinin gerilediğine işaret etti.
Karahan, siyaset faizindeki gerilemenin piyasa faizlerine yansıdığını lisana getirerek, risk primindeki azalmanın da yabancı para faizlerini düşürdüğünü söz etti.
İhracatın dış talep, nispî fiyatlar ve sektörel dinamiklerden etkilendiğini belirten Karahan, 12 aylık birikimli halde ele alındığında Mayıs 2023’te 254 milyar dolar olan ihracatın, Aralık 2025’te 273 milyar dolara yükseldiğini, ihracatın 19 milyar dolar arttığını söz etti.
Karahan, birebir periyotlar prestijiyle ithalatta ise 11 milyar dolarlık bir azalmanın görüldüğünü belirtti.
İhracatın temel belirleyicisinin dış talep gelişmeleri olduğunu kaydeden Karahan, “Dış talep büyümesi 1 yüzde puan artarsa ihracatımız yüzde 2,3 artıyor. Gerçek kur yüzde 1 düşerse, ihracatımız yüzde 0,2 artıyor.” dedi.
KÜRESEL BÜYÜME VE ANA PAZARLARDAKİ BEKLENTİLER
TCMB Başkanı Karahan, küresel büyüme ve ana pazarlardaki beklentilerin görece olumlu seyrettiğini aktararak, “Maliyetler euro cinsinden gerilemiştir. Maliyet gelişmeleri bölümlere has ögelerle farklılaşmaktadır. Gerçek kur Çin’e karşı sonlu ölçüde artmış lakin öteki rakiplere karşı gerilemiştir. Avrupa’da pazar hissemiz artarken, global ihracattaki pazar hissesi korunmuştur.” sözlerini kullandı.
Fiyat istikrarının değerinden bahseden Karahan, iş gücü verimliliğinin arttığını söyledi.
Fiyat istikrarının, yatırım ve üretim ortamını düzgünleştirmeye devam ettiğini belirten Karahan, “Düşük enflasyon gerçek kesimin maliyetlerini azaltacaktır.” sözünü kullandı.
Karahan, şu değerlendirmeleri yaptı:
Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para siyaseti duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Şura, siyaset faizine ait atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak orta amaçlarla uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak biçimde belirleyecektir.
Adımların büyüklüğü, enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla gözden geçirilmektedir. Enflasyon görünümünün orta maksatlardan bariz bir biçimde ayrışması durumunda, para siyaseti duruşu sıkılaştırılacaktır.