Reklam Kurulu 2024’te “karanlık ticari tasarımlar”a odaklandı.
Reklam Kurulu, geçen yıl “karanlık ticari tasarımlar”, indirimli satışlar, reklamı yasak olan hizmetler üzere şikayet hususlarının yüklü olduğu “diğer mal ve hizmetler” bölümüne 92,4 milyon lira idari para cezası kesilmesini kararlaştırdı.
Ticaret Bakanlığı, 2024 yılına ilişkin reklamların kontrolü, tüketici hakları, aldatıcı ticari uygulamalar ve sektörel düzenlemeleri içeren “Reklam Kurulu Raporu”nu yayımladı.
Kurul son periyotta reklam ve tanıtım kesiminde tüketicileri yanıltan ya da yasak olan reklamları, 2024’te de odağına aldı.
“Karanlık ticari tasarımlar”, çoğunlukla internet arayüzlerinde bulunan ve tüketicilerin çıkarına uygun olmayan seçimlere yönlendiren, aldatan yahut manipüle eden uygulamalar olarak tanımlanıyor.
Dijital pazarların yükselişiyle kelam konusu dizaynlar Şuranın radarına girerken, bu hususun tüketicilerin ekonomik davranışını bozacak nitelikler taşıdığı tespit edildi.
FALCI, MEDYUM, ASTROLOG REKLAMI YASAK
Falcı, medyum, astrolog ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarının reklamları da yasaklanan tanıtımlar ortasında yer almaya devam ediyor.
Reklam Konseyinde görüşülen belgeler dal bazında ele alındığında, 2024’te karanlık ticari dizaynlar, indirimli satışlar, reklamı yasak olan hizmetler üzere şikayet mevzularının yüklü olduğu “diğer mal ve hizmetler” kesimi birinci sırada yer aldı.
Bu kapsamda, dala yönelik 533 belgede karşıtlık tespit edilirken, bunların 345’ine reklamı durdurma, 188’ine de idari para ve durdurma cezası uygulandı.
92,4 MİLYON LİRA CEZA
Böylece, “diğer mal ve hizmetler” bölümü kapsamında incelenen ters reklamlara 92,4 milyon lira idari para cezası kesildi.
GÜZELLİK SALONLARI RADARDA
Diğer mal ve hizmetler kesimini, 423 evrak ile sıhhat bölümü reklamları takip etti. Ayrıyeten, Şura geçen yıl radarına hoşluk salonları reklamlarını da alırken, bu kapsamda 87 belgeyi inceledi.
SAĞLIK BÖLÜMÜNDE MEVZUATA KARŞIT REKLAMA DURDURMA KARARI
Sağlık dalında mevzuata muhalif olduğu belirlenen 236 reklam için durdurma kararı alınırken, 187’si için idari para ve durdurma cezası verilmesi uygun görüldü.
Reklam Kurulu, geçen yıl sıhhat dalındaki muhalif reklamlara 87,8 milyon lira idari para cezası kesilmesini kararlaştırdı.
GIDA BÖLÜMÜNDEKİ REKLAMLARA 38,2 MİLYON LİRA CEZA
Kurulun, 2024’te gündemini oluşturan ve en ağır müracaat alan bölümlerinden bir başkası besin bölümüne yönelik reklamlar oldu.
TAKVİYE EDİCİ BESİN DOSYASI
Bu bölümde, kelam konusu devirde Heyet gündeminde 100’ü “takviye edici gıda” reklamı olmak üzere, toplam 284 belge görüşüldü. Bunlardan 253’ü mevzuata karşıt bulunurken, 31 evrakta karşıtlık görülmedi.
Gıda kesiminde muhalif olduğu tespit edilen 92 reklama durdurma, 161’ine de ceza uygulanmasını kararlaştıran Konsey, reklamlara 38,2 milyon lira idari para cezası kesti.
KOZMETİK VE TEMİZLİK
İdari para cezası verilen başka bölümler ortasında 17,5 milyon lirayla kozmetik ve paklık eserleri, 12,7 milyon lirayla sağlam tüketim malları ve teknoloji, 9,2 milyon lirayla bağlantı, 5,5 milyon lirayla finansal hizmetler, 4 milyon lirayla tütün ve alkol ile 2,8 milyon lirayla turizm dikkati çekti. Bu devirde örtülü reklamlar için de 7,1 milyon lira ceza uygulandı.
Öte yandan, yasa dışı bahis ve kumar reklamına da 6 milyon lira ceza kesildi.
SOSYAL MEDYADAKİ REKLAMLARIN YAKLAŞIK YÜZDE 84’Ü INSTAGRAM’DA
Kurul, dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla reklamların ağırlaştığı öteki bir alan olan toplumsal medyadaki reklamları da mercek altına aldı.
Bu kapsamda, dijital mecralara ait görüşülen 1917 belgeden 707’sini toplumsal medyadaki reklamlar oluşturdu.
Söz konusu reklamların yaklaşık yüzde 84’ünün Instagram’da yer aldığı belirlenirken, bu mecrada 592 reklam Şuranın gündemine geldi.
Sosyal medyadaki reklamlara bakıldığında Instagram’ı 48 ile Facebook, 46 ile Youtube, 12 ile X, 6 ile TikTok ve 3 ile LinkedIn takip etti.